Libya ile Fransız güç devi TotalEnergies ve ABD’li ConocoPhillips ile 20 milyar doları aşan bir petrol arama ve üretim mukavelesi imzaladığını duyurdu. Mutabakat, 24 Ocak’ta Trablus’ta düzenlenen Libya Güç ve İktisat Zirvesi’nde açıklandı. Libya Ulusal Petrol Şirketi’nin (NOC) iştiraki Waha Petrol Şirketi aracılığıyla yürütülecek projede, petrol üretiminin günlük 350 bin varilden 850 bin varile çıkarılması hedefleniyor. Mukavele ayrıyeten 19 imtiyaz alanında arama faaliyetlerini ve dört yeni petrol alanının geliştirilmesini kapsıyor.
HEDEF: AFRİKA’NIN ZİRVESİ
Hükümete nazaran bu projeler, önümüzdeki 25 yılda en az 376 milyar dolar gelir sağlayabilir. Uzmanlar, üretimin artması hâlinde Libya’nın, kıtanın en büyük petrol üreticisi olan ve 1,6 ila 1,8 milyon varil üretim yapan Nijerya’yı geride bırakabileceğini belirtiyor. Ülkenin kanıtlanmış petrol rezervlerinin 48,4 milyar varil olduğu varsayım ediliyor.
İSTİKRARSIZLIK GÖLGESİ
Ancak üretim artışı planları, siyasi belirsizlikle birlikte anılıyor. Libya hala iki rakip hükümet tarafından yönetiliyor; silahlı abluka, sabotaj ve altyapı sıkıntıları petrol üretimini kırılgan kılıyor. Buna karşın Batılı güç şirketlerinin Libya’ya dönüşü, global petrol piyasası açısından da dikkatle izleniyor. Amerikan iş dünyası yayın organı, her halükarda, bir vakitler Suudi Arabistan’ınkine denk olan Libya üretimini artırmaya yönelik bir muahedenin global petrol piyasası üzerinde de somut tesirler yaratabileceğini belirtiyor.
YENİ İŞTİRAKLER YOLDA
Trablus idaresi ayrıyeten ABD’li Chevron ve Mısır hükümetiyle güç lojistiği, arama ve üretim alanlarında yeni işbirliği mutabakatları imzaladığını açıkladı.
CONOCOPHILIPS’IN ÖTEKİ YATIRIMLARI
Libya mutabakatı sonrası firmanın Suriye, Venezuela üzere sıcak bölgelerdeki ataklarını Odatv araştırdı.
SURİYE’DE MUTABAKAT
ConocoPhillips, petrol ve gaz arama ile üretim konusunda faaliyet gösteren dünyanın en büyük ABD merkezli güç avcılarından biri.
Suriye’de 14 yıl süren çatışmalarda güç tüketiminin artması nedeniyle, ülkenin mahallî doğal gaz üretimi 2011 yılında 8,7 milyar metreküp iken, 2023 yılında 3 milyar metreküpe kadar geriledi. Suriye Petrol Şirketi Genel Müdürü Yusuf Kabalavi, yeni mutabakatın doğal gaz üretiminin bir yıl içinde günlük 4 ila 5 milyon metreküp artırılmasının beklendiğini söz etti.
ABD’li güç şirketi ConocoPhillips, Suriye hükümeti ve Novatera Energy ile ilgili petrol ve gaz alanlarının kıymetlendirilmesi için saklanmayan bir mutabakat zaptı imzaladı. Kasım 2025’te yapılan mutabakatta ConocoPhillips, mutabakatın maksadının muhakkak petrol ve gaz bloklarına ilişkin mevcut dataların kıymetlendirilmesi, kapsamlı gaz alanlarının potansiyel olarak üretilmesi ve yeni doğal gaz alanlarının aranması olduğunu bildirdi.
“HENÜZ YATIRIM KARARI ALINMADI”
ConocoPhillips Medya Bağları ve Kriz İdaresi Müdürü Dennis Nuss, Rûdaw Memleketler arası Masası Editörü Beşdar Muzaffer’in sorularını e-posta yoluyla yanıtladı. Nuss, şu ana kadar rastgele bir yatırım kararının alınmadığını vurgulayarak, gelecekte alınacak rastgele bir kararın ayrıntılı teknik ve ekonomik değerlendirmelere bağlı olarak geliştiğini belirtti.
SDG’NİN ÇEKİLMESİ SONRASI SHELL GİTTİ, CONOCOPHILIPS Mİ GELİYOR
Öte yandan Suriye Petrol Şirketi, petrol alanlarının terör örgütü YPG/SDG’den kurtarılması sonrasında ülkenin “petrol ihraç eden ülke” haline geleceğini duyurdu. Ocak 2026’da yapılan açıklamada Kablavi, Ömer Petrol Alanı’nda faaliyet yürüten Shell’in çekilerek paylarını Suriye hükümetine devretme talebinde bulunduğunu aktardı. Suriye’de Chevron ve ConocoPhillips dahil ABD’li güç şirketlerinin yatırım yapacağını ve üretimin artırılacağını söyleyen Kablavi, şu tabirleri kullandı:
“Elbette gelecekte petrol ihraç edeceğiz, buna mecburuz. Akaryakıt ve dizel üzere üretimler için rafinerilerimizin muhakkak bir gereksinimi var. Kalanı ihraç edeceğiz. Petrol ve doğal gaz ihraç edeceğiz inşallah. Suriye halkına mesajım: Sabredin, hoş günler geliyor. Suriye Petrol Şirketi sizindir, bu vatanındır. Yeni jenerasyondan petrol, makine, inşaat yahut elektrik mühendisi olan herkese davet yapıyorum. Bize geri gelin ve Suriye Petrol Şirketi’ne katılın!”
VENEZUELA’DAKİ GAYESİ NE: CONOCOPHILIPS VENEZUELA’YI NASIL KAYBETTİ
Venezuela’nın yaklaşık 300 milyar varil petrol rezervi bulunuyor; bu da dünya petrol rezervlerinin neredeyse beşte birine denk geliyor. Buna karşın, mevcut üretim günlük yaklaşık 1 milyon varil civarında olup, tarihi tepelerden çok uzakta.
ConocoPhillips VE ExxonMobil, ülkenin petrol rezervlerini işletmeye başladığı 1920’ler ve 30’larda Venezuela’da faaliyet gösteriyordu. Ulusallaştırma süreci yaşansa da 90’larda, ıslahatlar ve kısmi özelleştirmelerle ABD şirketleri, Venezuela’ya yatırım yapmaya geri döndü, lakin 1998’de Hugo Chavez’in seçilmesiyle devletçi siyasetlere geri dönüldü.
CONOCOPHILIPS’TEN VENEZUELA’YA MİLYARLARCA DOLAR TAZMİNAT TALEBİ
Yabancı şirketler için daha kısıtlayıcı şartlar olurken ConocoPhillips bunları reddetti ve ülkeyi terk etti. Chevron yeni kuralları kabul etti ve birtakım sınırlamalarla da olsa faaliyetlerine devam etti. Venezuela, 2007′de Exxon ve ConocoPhillips’in varlıklarına el koydu. ConocoPhillips, Venezuela’nın petrol rezervlerinin kalbi olan petrol zengini Orinoco Kuşağı’ndaki üç büyük projesini kaybetti. Hukuksal süreç ve tazminat davaları gündeme gelirken, tezlere nazaran ConocoPhillips’in Venezuela’ya karşı olan alacaklarının toplamı şu anda 12 milyar dolara ulaşıyor. JP Morgan’ın yayınladığı bir rapora nazaran ise, ConocoPhillips’e hala yaklaşık 10 milyar dolar borçlu olunduğu öne sürülüyor.
DÜNYA BANKASI VENEZUELA’NIN İTİRAZINI REDDETTİ: 8.7 MİLYAR DOLAR ÖDEME
Dünya Bankası’nın Milletlerarası Yatırım Uyuşmazlıkları Tahlil Merkezi (ICSID), Venezuela’nın itirazını reddetti. Ülke yaklaşık 18 yıl evvel üç petrol varlığının kamulaştırılması nedeniyle ABD merkezli petrol devi ConocoPhillips’e 8,7 milyar dolar ödemek zorunda kalacağı manasına geliyor.
Öte yandan son olarak Donald Trump liderliğindeki ABD idaresi’nin, şirketlerin başarılı olabilmeleri için Venezuela’ya değerli ölçüde sermaye yatırmaları gerektiğini belirtmişti. 2000’li yıllardaki kamulaştırmalardan kaynaklanan alacakları geri kazanmak ConocoPhillips’in tazminat talebinin yanı sıra, ülkeye yine girip girmeyeceği gündeme geldi.
ConocoPhillips CEO’su Ryan Lance, eski Lider Nicolas Maduro’yu devirdiği için Trump’ı tebrik etti. Bankacılık bölümünün Venezuela’nın borcunu tekrar yapılandırmasına ve ülkenin altyapısını restore etmek için milyarlarca dolar finansman sağlamasına yardımcı olması gerektiğini söyledi.
Lance ayrıyeten devlet petrol şirketi Petróleos de Venezuela’nın (PDVSA) tekrar yapılandırılması davetinde bulundu. Lance, “Bu kadar büyük ve cesaretli düşünürken, PDVSA da dahil olmak üzere tüm Venezuela güç sistemini yine yapılandırmayı da düşünmemiz gerekiyor” dedi. Buna rağmen ConocoPhillips toplantıda, Venezuela’ya süratle yine girme konusunda kesin bir taahhütte bulunmadı.
ALASKA’DAKİ SONDAJ: KULE DEVRİLDİ… MAHKEMEDEN ‘DEVAM’ KARARI
ConocoPhillips, tesisini genişletmek ve Nuiqsut yakınlarındaki Alaska Ulusal Petrol Rezervi’nde daha fazla petrol aramak için bir projeye başladı. Aralık ayında etraf hukuku örgütü Earthjustice, çeşitli etraf müdafaa kümeleri ve Iñupiat önderliğindeki bir sivil toplum örgütü ismine Alaska’daki ABD Bölge Mahkemesi’nde projeye karşı dava açtı. Davacı kuruluşlar olan Sovereign Iñupiat for a Living Arctic, Center for Biological Diversity ve Wilderness Society, projenin mahallî toplulukların geçimini sağlamak için güvendiği ren geyiği, kuşlar ve öteki yaban hayatı için hayati ehemmiyet taşıyan hayat alanlarına ziyan vereceğini savundu.
Amerika Birleşik Devletleri’nin en büyük taşınabilir petrol sondaj kulesi olduğu argüman edilen Doyon 26, Cuma öğlenden sonra Kuzey Yamaç’taki bir çakıl yolda taşınırken devrildi. Kazanın görüntüsünde, yapının yakındaki tundraya düşmesiyle küçük bir yangının çıktığı görüldü. Alaska Doğal Kaynaklar Departmanı’nın Pazar günü yayınladığı rapora nazaran, sekiz kişi hafif yaralanmalar nedeniyle tedavi altına alındı ve yaklaşık 4.000 galon dizel yakıtın dökülmüş olabileceği kestirim ediliyor.
Herkes Alaska’da yaşanan kazayı konuşurken, ABD Bölge Mahkemesi, 27 Ocak’taki projeye karşı açılan talebi reddederek, mahkeme davayı karara bağlayana kadar ConocoPhillips’in projesine devam edebileceğine hükmetti.
TOTALENERGIES’İN PROJELERİ
SURİYE’DE MUTABAKAT
Suriye Petrol Şirketi (SPC) CEO’su Youssef Qablawi, Dubai merkezli Erem Business’a verdiği son röportajda, açık deniz arama bloklarının ihalesine ait planlar konusunda optimist görüşlerini paylaştı. Suriye toplamda beş blok ihale etmenin planlandığı belirtildi. Petrol ve doğalgaz gelişmelerine ait tahliller yayınlayan Mees, 21 Kasım’da Qablawi’nin Chevron, TotalEnergies ve QatarEnergy ile yapılan görüşmelerin güzel ilerlediğini söyledi.
Suriye Petrol Şirketi CEO’su, birinci çeyrekte QatarEnergy ve TotalEnergies temsilcileriyle görüşerek mutabakat zaptlarını (MoU) sonuçlandırmayı planladığını söyledi. Bunun doğalgaz arama faaliyetleri için tam kontratlara yol açacağının umulduğu belirtildi.
SURİYE KAYNAK ARIYOR: “BU ŞİRKETLERİN ZİYARETLERİ BAŞLAYACAK”
Öte yandan Kasım 2025’te çıkan haberlere nazaran Suriye’nin, ülkenin petrol, maden, elektrik ve su dallarını büsbütün rehabilite etmek için 30 milyar dolardan fazla kaynak aradığı belirtildi. Enerji Bakanlığı iletişim direktörü Ahmed Sleiman, sırf elektrik kesiminin acil müdahale gerektirdiğini ve varsayımı 10 milyar dolarlık bir yatırıma muhtaçlık duyduğunu söyledi.
Konuya dair yapılan görüşmelerde ABD merkezli SLB, Halliburton, Baker Hughes, Hunting Energy ve İngiltere merkezli GulfSand Petroleum üzere firmaların katıldığını söyledi. Öbürleri ortasında Chevron, BP, TotalEnergies ve Shell de vardı.
İletişim yöneticisi Sleiman, bu görüşmelerin “verimli” geçtiğini söyledi ve bu teşebbüslerin kısa mühlet içinde somut iştiraklere yol açacağı konusunda optimist olduğunu söz etti. “İster bir gün, ister bir ay, hatta gelecek yıl olsun, bu şirketlerin ziyaretleri başlayacak” dedi.
VENEZUELA’DAKİ DURUM: “ACELE EDİYORLAR, YATIRIM İÇİN ÇERÇEVE GEREK”
ABD Başkanı Donald Trump, 3 Ocak’ta Caracas’a düzenlenen gece baskınında ABD güçlerinin ülke liderini devirmesinin akabinde, ABD güç şirketlerini Venezuela’nın petrol sanayisini yine inşa etmek için 100 milyar dolar yatırım yapmaya çağırdı. TotalEnergies’in CEO’su yaptığı açıklamada, Venezuela gayelerine dair, petrol üretimini ikiye katlamanın 100 milyar dolara mal olabileceği Venezuela’ya dönmek için aceleleri olmadığını söyledi.
Ocak 2026’da yapılan Abu Dabi Sürdürülebilirlik Haftası’nda konuşan CEO Patrick Pouyanne, “İnsanlar geri dönmek için ivedi ediyorlar, lakin oraya yatırım yapabilmek için net bir çerçeveye gereksinim duyulacak ve bu vakit alacak” dedi. “Belki günde 100.000 yahut 200.000 varil ek üretim kolaylıkla eklenebilir, fakat günde 1 milyon varil eklemeyi düşünürseniz, bu 100 milyar dolara mal olacaktır” diye ekledi.
Odatv.com
Kaynak: ODA TV
