Sislerden büyük ölçekte su yakalamak, dünyanın en kurak şehirlerinden bazılarının içme suyuna kavuşmasını sağlayabilir.
Şili’deki araştırmacılar, bu sonuca ülkenin kuzeyindeki çöl kenti Alto Hospicio’da sis hasadının potansiyelini inceledikten sonra vardılar.
Bölgedeki ortalama yağış miktarı yılda 5 mm’den az.
Universidad Mayor’dan baş araştırmacı Dr. Virginia Carter Gamberini, “Şehrin ayrıca birçok sosyal sorunu var,” dedi ve “Yoksulluk, uyuşturucu, çok sayıda gecekondu” diye ekledi.
KAMYONLARLA GELEN İÇME SUYUNA GÜVENİLİYOR
Su şebekesine erişim imkanı olmayan gecekondu mahallelerindeki halk, kamyonlarla getirilen içme suyuna güveniyor.
Ancak araştırmacılar, dağ kentinin üzerinde düzenli olarak toplanan sis bulutlarının henüz keşfedilmemiş bir kaynak olduğunu söyledi.
SİS HASAT ETME SÜRECİ
Oldukça basit olan sis suyunu yakalamak için direkler arasına bir ağ asılıyor ve nem yüklü bulutlar bu ince ağdan geçtiğinde damlacıklar oluşturuyor. Daha sonra su borulara ve depolama tanklarına yönlendiriliyor.
Sis hasadı, birkaç on yıldır küçük ölçekte, çoğunlukla kırsal Güney ve Orta Amerika’da kullanıldı. En büyük sis suyu hasadı sistemlerinden biri, Fas’ta Sahra Çölü’nün kenarında bulunuyor.
Ancak Dr. Carter, çok daha büyük ölçekli sis hasadının, suya en çok ihtiyaç duyulan kentsel ortamlarda daha güvenli ve sürdürülebilir bir su temini sağlayabileceğini söyledi.
Carter ve meslektaşları, sis hasadı ile ne kadar su üretilebileceğine dair değerlendirmeler yaptılar ve bu bilgileri uydu görüntülerindeki bulut oluşumu çalışmaları ve hava durumu tahminleriyle birleştirdiler.
SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR İÇME SUYU KAYNAĞI SAĞLAYABİLİR
Bu birleştirmeden sonra Pasifik üzerinde düzenli olarak oluşan ve kıyı dağ şehrinin üzerine savrulan bulutların, Alto Hospicio’nun gecekondu mahallelerindeki insanlara sürdürülebilir bir içme suyu kaynağı sağlayabileceği sonucuna vardılar.
Bulgularını Frontiers of Environmental Science dergisinde bir makalede yayınladılar.
Alto Hospicio’nun sisi, Pasifik Okyanusu üzerinde oluşuyor ve sonra dağların üzerinden savruluyor. Buradaki güvenilir sisli koşullar, Dr. Carter ve meslektaşlarının bulutlardan düzenli olarak en büyük su hacimlerinin hasat edilebileceği alanları belirlemesine olanak sağlıyor.
Araştırmacılar, günlük metrekare gözenek başına 2,5 litrelik yıllık ortalama su toplama oranını temel alarak şunları hesapladılar:
1- 17 bin metrekarelik gözenek, şu anda kamyonlarla şehir gecekondu mahallelerine ulaştırılan haftalık 300 bin litrelik su ihtiyacını karşılayacak kadar su üretebilir.
2- 110 metre karelik alan, şehrin yeşil alanlarının sulanması için gereken yıllık talebi karşılayabilir
3- Sis suyu, topraksız tarımda kullanılabilir ve bir ayda 15 ila 20 kg yeşil sebze verimi elde edilebilir.
TEMİZ SUYA ACİL İHTİYAÇ
Alto Hospicio, Dünya’nın en kurak yerlerinden biri olan Atacama Çölü’nün kıyısında bulunuyor. Yağışın az olduğu veya hiç olmadığı bölgedeki şehirlerin ana su kaynağı, binlerce yıl önce yeniden doldurulmuş olan su dolu boşluklar içeren kaya katmanları olan yeraltı akiferlerinden oluşuyor.
Bilim insanları, kentsel nüfusun artması ve madencilik ile sanayinin su kaynaklarına olan talebin artmasıyla birlikte, temiz su için diğer sürdürülebilir kaynaklara acil ihtiyaç duyulduğunu söylüyor.
Dr. Gamberini, Şili’nin deniz sisi açısından “çok özel” olduğunu söyledi ve “Çünkü ülke boyunca okyanusumuz ve dağlarımız var” ifadelerini kullandı.
Ekip şu anda tüm ülkenin “sis hasadı haritası” üzerinde çalışıyor.
Kaynak: ODA TV
